Conditiemeten: Levensduur en Levensduurcyclus

Lees de publicatie van expert Jan Stoker over de invloed van conditiemeten op de levensduur en levensduurcycli van een asset. Carl Migchels, directeur SY-nergy: “Jan Stoker brengt de inspectie op gebreken, verborgen gebreken en symptomen van (verborgen) gebreken helder in beeld. Zijn oplossing voor het vaststellen van verborgen gebreken tijdens de inspectie is slim. En zijn visie op de koppeling tussen NEN 2767 en ISO 55000 zet me aan het denken.”

Expert Jan Stoker over de invloed van conditiemeten op levensduur en levensduurcycli

De conditiemeting NEN 2767 is een bepalingsmethode van zichtbare gebreken of symptomen van gebreken waarmee de technische conditie van bouw,-en installatiedelen vastgesteld kan worden. Oorspronkelijk is de methode bedoeld om een MJOB op te stellen.

Een casestudy over de rol en invloed van de conditiemeting NEN 2767 op onderhoudscontract(en) binnen de B&U liet zien dat de conditiemeting zich niet beperkt tot alleen het MJOB. Naast deze traditionele toepassing wordt de conditiemeting ook toegepast bij aanbestedingen van onderhoudscontracten. Reden voor deze toepassing is dat de conditiemeting een uitspraak doet over het aantal elementen en hun conditie die tot het onderhoudscontract behoren en daarmee mede de aanneemsom bepalen. Maar daarmee zijn nog niet de financiële risico’s van toekomstige gebreken geïdentificeerd die de aanneemsom kunnen beïnvloeden.

Een oplossing kan zijn om het symptoom van het (toekomstige) gebrek vast te stellen tijdens de inspectie. Symptomen van gebreken geven inzicht in toekomstig falen of toekomstige gebreken. Met name bij de (financiële) risicobeheersing van de opdrachtnemer spelen symptomen van gebreken een rol als reparaties en vervangingen onderdeel zijn van de aanneemsom. Het aantonen van een symptoom van een gebrek tijdens de verificatieperiode kan ervoor zorgen dat reparaties en vervangingen verrekenbaar zijn door de opdrachtnemer.

Naast factoren als organisatiedoelstellingen en context van het Assetmanagement wordt het moment van vervangen van bouw,-en installatiedelen, de overgang naar een nieuwe levenscycli of sloop van een asset mede bepaald door de conditiemeting. De conditiemeting bepaalt mede de overgangen tussen de verschillende levenscycli van een asset. Het is daarbij van belang dat de conditiemeting onderdeel is van de context (het Assetmanagement gedurende de levensduur) en als zodanig normatief gedefinieerd.

Een oplossing hiervoor kan zijn om vanuit de NEN 2767 normatief te verwijzen naar de ISO 55000. In dat geval worden conditie/conditiemeting en onderwerpen als processen, risico, auditeren, Assetmanagement en het Strategisch AssetManagement Plan consistent en normatief met elkaar verbonden gedurende de levensduur. Onderstaand een uitleg.

Levensduur & levenscycli

In onderstaande figuur is de levensduur van bouw,-en installatiedelen en hun conditie afgezet tegen de levensduur van een Asset. De levensduur is verdeeld in verschillende soorten levenscycli. In deze figuur zijn de twee belangrijkste levenscycli weergegeven: het moment dat de Asset gerenoveerd wordt met functiebehoud of het moment dat de Asset een geheel nieuwe functie krijgt (Redevelopment).

De gestippelde lijnen geven de bouw,-en installatiedelen weer met hun verschillen in levensduur. Deze levensduur kan relatief kort zijn of tot de sloop van de Asset een prestatie leveren. Zo kunnen er bouw,-en installatiedelen zijn met een levensduur die hun functie en prestatie leveren tot de sloop van de Asset. Denk hierbij aan bouwkundige constructiedelen of funderingen. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld zonweringen of luchtfilters die een beduidend kortere levensduur hebben.

Relatie onderhoudscontracten en levensduur Asset

Beschouwd over de gehele levensduur en de verschillende soorten levenscycli bestaat de Asset uit een diversiteit van bouw,-en installatiedelen met verschillende levensduren. Gedurende de levensduur van een Asset wordt het functioneren en de prestatie van deze bouw,-en installatiedelen gewaarborgd door onderhoudscontracten in het verlengde van de organisatiedoelstellingen en het Strategisch AssetManagement Plan (SAMP). Deze onderhoudscontracten kenmerken zich door inspanningscontracten, resultaat,-of prestatiecontracten. Doel van deze onderhoudscontracten is het bewerkstelligen van een balans tussen bijvoorbeeld risico, kosten, functioneren en de prestatie van bouw,-en installatiedelen door de juiste onderhoudsactiviteiten die daarvoor nodig zijn vast te stellen. Conditie en conditiemeten is een vast gegeven gedurende de levensduur en levenscycli die de basis vormen voor aanneemsom, KPI en SLA, onderhoudsactiviteiten, MJOB en dergelijke.

Typerend is de relatief korte looptijd (of tijdsduur) van het onderhoudscontract ten opzichte van de levensduur van een Asset. In het geval dat een levenscycli 50 jaar is en de duur van een onderhoudsovereenkomst die over het algemeen 5 jaar is betekent dit er binnen een levenscycli 10 verschillende onderhoudscontracten, onderhoudsleveranciers en benaderingen van het onderhoud zijn geweest. Het periodiek opnieuw afsluiten van onderhoudscontracten kan de innovatie bevorderen en leiden tot nieuwe inzichten. Echter kan dit ook leiden tot herhaling van activiteiten die gedurende de levensduur niet zullen veranderen tenzij de omstandigheden wijzigen.

Om dat te voorkomen is het van belang dat de context (het Assetmanagement gedurende de levensduur) en de toegepaste bepalingsmethoden consistent zijn door normatieve verwijzingen.

Conditiemeten normatief onderdeel van de context

Uit de casestudy is gebleken dat de context waarbinnen de NEN 2767 een rol heeft wordt geduid als activiteiten binnen “het vastgoed, onroerend goed of gebouwen”. Deze duiding is beperkt, heeft geen demarcatie en is geen normatieve verwijzing naar onderwerpen en bepalingsmethoden van bijvoorbeeld risico, het onderhoud of de te leveren prestaties van bouw, -en installatiedelen. Om de gewenste balans tussen deze onderwerpen te waarborgen is het van belang dat bepalingsmethoden van deze onderwerpen consistent worden toegepast gedurende de levensduur en levenscycli door opdrachtgever en opdrachtnemer.

Oplossingsrichting: Normatieve verwijzing

Een oplossingsrichting kan zijn om de conditie en conditiemeting NEN 2767 te plaatsten binnen de context van de ISO 55000 Assetmanagement – overzicht, principes en terminologie. Onderstaand een drietal voorbeelden als er een normatieve verwijzing is tussen de NEN 2767 en de ISO 55000.

  • Als de NEN 2767 normatief onderdeel uitmaakt van de ISO 55000 zijn onderwerpen als bijvoorbeeld risico, waarde en auditering normatief belegd. Zo wordt er voor het onderwerp risico normatief verwezen naar de NPR-ISO Guide 73:Risicomanagement verklarende woordenlijst die vervolgens normatief verwijst naar de ISO 31000: Risicomanagement – Principes en richtlijnen en normatief verwijst naar bepalingstechnieken van risico’s zoals vastgelegd in de NEN-ISO/IEC 31010: Riskmanagement and Risk assesment techniques. Hiermee zijn consistent van het onderwerp risico de context, principes, terminologie en bepalingstechnieken gedefinieerd.
  • Het begrip “waarde” wordt in de ISO 55000 gedefinieerd en is het uitgangspunt voor het Assetmanagement gedurende de levensduur
  • Voor het auditeren wordt er verwezen naar de ISO 19011: Richtlijnen voor het uitvoeren van audits van managementsystemen.

Aanbeveling

Een aanbeveling is om binnen de norm meer aandacht te schenken aan de context waarop conditie en conditiemeting invloed heeft. Dit kan relatief eenvoudig door vanuit de NEN 2767 normatief te verwijzen naar de ISO 55000 en deze als contextduiding te hanteren. Consistentie in bepalingsmethoden gedurende de levensduur kan een positieve bijdrage leveren aan de samenwerking tussen opdrachtgever en opdrachtnemer en de aanneemsom of de werkzaamheid van onderhoudscontracten ten goede komen.

Jan Stoker is PhD Candidate & Senior Lecturer Asset – & Maintenance Management bij HU University of Applied Sciences Utrecht. Bij het opstellen van integrale prestatiecontracten voor het technisch beheer en onderhoud van gebouwen ondervond Jan dat een referentiekader om de kwaliteit van technisch beheer en onderhoudsconcepten te kunnen toetsen doorgaans ontbrak. Deze constatering was de aanleiding voor zijn promotieonderzoek: Hoe meet je de kwaliteit van samenwerking tussen opdrachtgever, opdrachtnemer en klant? En welke parameters maken onderhoudsconcepten als Maincontracting, Integrale Beheer Contracten en andere contracten succesvol?

 

 

https://www.linkedin.com/pulse/conditiemeten-levensduur-en-levensduurcyclus-jan-stoker/

Houd mij op de hoogte